Հաստատուն մագնիսներ

Մ.թ.ա 3000 տարի առաջ մարդիկ գիտեին, որ որոշ քարեր կարողանում են ձգել իրենց վրա երկաթե և պողպատե իրեր: Այդպիսի քարերը հայտնաբերվել են Փոքր Ասիայում՝ Մագնեզիա քաղաքի շրջակայքում: Եվ այդտեղից էլ այդպիսի քարերը ստացել են բնական մագնիսներ անվանումը: Կան շատ փորձեր, որոնցով կարելի համոզվել մագնիսների հատկությունները: Փորձեր կատարելով մարդիկ հասկացել են, որ մագնիսն թույլ ազդում է նիկելե, կոբլատե առարկանների վրա: Իսկ ընդհրապես չի ազդում փայտի, թղթի, ապակու և մի շարք այլ նյութերի վրա: Մագնիսններն ունակ են մագնիսացնելու մոտակա կամ իրենց հպվող երկաթե և պողպատե առարկաները: Հիմա կհամոզվենք, որ այս վարկածը ճիշտ է:

загружено (1)

Պետք է երկաթե մեխը մտցնենք երկաթի խարտուքի մեջ, և մագնիսը հպենք նրա գլխիկին: Եթե մեխը հեռացնենք խարտուքից, կհամոզվենք, որ այն ձեռք է բերել մագնիսական հատկություններ, քանի որ դեպի իրեն է ձգում մեծ քանակությամբ երկաթի խարտուք:

Screenshot_1

Հիմա փորձեք նույն փորձը կատարելով, ուղղակի մեխի գլխիկը պահելով մագնիսից փոքր հեռավորության վրա: Այս անգամ էլ մեխը կձգի խարտվածքը բայց փոքր քանակությամբ: Դա ցույց է տալիս, որ նյութը մագնիսանում է, առանց մագնիսին հպվելու: Այս փորձերում կատարվող երևույթը կոչվում է մագնիսացում ազդեցության միջոցով:

загружено (2)

Վերևում նշված փորձերից մեխի մագնիսացումը ժամանակավոր է: Մագնիսական աղբյուրը վերացնելիս երկաթի մագնիսական հատկությունները ժամանակի ընթացքում անհետանում են: Մագնիսական հատկությունների կորուստը կարելիլ արագացնել մարմինը տաքացնելով կամ մուրճով ծեծելուց: Երկաթը իր մագնիսական հատկությունները պահպանում է ավելի քիչ, քան պողպատից կամ այլ համաձուլվածքներից պատրաստված մարմիններ: Այդպիսի մարմինները կոչվում են հաստատուն մագնիսներ:

загружено

Մագնիսի այն ծայրը, որն ուղղվում է դեպի հյուսիս կոչվում է հյուսիսային բևեռ, իսկ դեպի հարավ ուղղվածը՝ հարավային բևեռ: Ընդունված է հյուսիսային բևեռը նշանակել N տառով, այն նշանակում է նորդ անգլերենից թարգմանված: Իսկ հյուսիսային բևեռը նշանակում են S տառով, այն նշանակում է սաութ անգլերենից թարգմանված:

«Ծանոթ-անծանոթ քաղաքներ» Ապարան

Ապարանը գտնվում է Արագած լեռնազանգվածի արևելյան փեշերին։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 1880 մետր։

Նախկինում ունեցել է Աբարան, Աբարան Վերին, Բաշ Աբարան, Բաշ Ապարան, Փարազնակերտ, Քասախ, Քասաղ անվանումները։ Ապարանը հնում կոչվել է Քասաղ, առաջին անգամ հիշատակել է Պտղոմեոսը՝ 2-րդ դարում։

загружено (4)

Քասաղը եղել է պատմական Հայաստանի Նիգ գավառի կենտրոնը՝ Գնթունյաց նախարարական տան նստավայրը, որտեղ 5-րդ դարում նրանց կառուցած Քասախի բազիլիկը կանգուն է։ 10-րդ դարում Քասաղը սկսում են անվանել Ապարան, այսինքն՝ պալատ։ Քասաղն՝ Ապարան անունը ստացել է այն բանից հետո, երբ Մոկաց Ապարանք գյուղի Ապարանից Սուրբ Խաչ վանքի մասունքը տեղափոխվում է այստեղ։ Ըստ ավանդության՝ Ապարան անվանումը պայմանավորված է լուսե կանթեղով, որն առանց պարանի կախված է եղել երկնքից։ Այստեղից էլ առաջացել է Անպարան անվանումը, որը հետագայում հնչյունափոխվելով դարձել է Ապարան։ Թեև նույնիսկ 18-րդ դարում Զաքարիա Քանաքեռցի պատմիչը օգտագործել է Քասաղ տեղանունը։ Ապարան է վերանվանվել 1935 թվականին։

загружено

Մինչև 1995 թվականը եղել է քաղաքատիպ ավան և Ապարանի վարչական շրջանի կենտրոնը, 1995 թվականին վարչատարածքային ռեֆորմից հետո դարձել է քաղաք։ 18-րդ դարից մինչև 1935 թվականը կրել է Բաշ-Աբարան անունը։ Բաշ-Աբարանում 1918 թվականին Ապարանի բնակիչները հերոսական ճակատամարտ են տվել Ալեքսանդրապոլից Երևան շարժվող թուրք զավթիչներին, այդպիսով կասեցնելով թուրքական զորքի առաջընթացը։ Նրանք կռվել են ձեռքի տակ եղած բոլոր ուժերով՝ փոցղերով, բահերով, և այդպիսի այլ գործիքներով:

загружено (3)

Հուշահամալիրը կառուցվել է ի հիշատակ Մեծ եղեռնի, Ապարանի հերոսամարտի և Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների։ Հուշահամալիրը բաղկացած է երեք առանձին հուշակոթողներից՝ 1915 Մեծ Եղեռնի նահատակներին, 1918 Ապարանի ճակատամարտի հերոսներին, 1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված ապարանցիներին:

загружено (2)

2000 թվականի մայիսի 28-ին «Վերածնունդ» հուշահամալիրի արևմտյան եզրաթմբի վրա հուղարկավորվել է Ապարանի հերոսամարտի ղեկավար Դրոյի՝ Դրաստամատ Կանայանի աճյունը։

Ամեն տարի մայիսի 28-ին մեծ տոնակատարությամբ նշվում է Բաշ Ապարանի հերոսամարտի տարելիցը։

Screenshot_1

Ֆիզիկան և սպորտը

Ֆիզիկան լողում

Ջրային սպոտաձևերից մեկը, որի վրա ազդեցություն ունի ֆիզիկան – դա լողն է: Նրանում հաշվի են առնված զանազան ֆիզիկական օրենքներ և երևույթներ: Ջրում լողորդն աշխատացնում է բոլոր մկանները, որը նպաստում է կաթնաթթվի արտադրությանը, նշանակում է նրա անջատման համար լողորդին անհրաժեշտ է շնչել, շնչել ճիշտ, այնպես, որ չխախտվի կամ քիչ խախտվի ընդհանուր   աէրոդինամիկան և հիդրոդինամիկան:

Լողորդներն ունեն հատուկ լողազգեստներ: Դրանք ծառայում են միջոց՝ ջրի շփման պատճառով առաջացած դիմադրության փոքրացման համար:

Լողալու ժամանակ անհրաժեշտ է ոչ միայն ճիշտ թափահարել ձեռքերով, այլև ոտքերով և մարմնով:

Եթե հետևենք զանազան լողաձևերին. օրինակ` բատերֆլայում կարելի է նկատել, որ լողորդի մարմինը շարժվում է ինչպես ալիքը, իր տակից դուրս մղելով ջուրը և սուզվելով հաջորդից առաջ: Այստեղից էլ գալիս է լողաձևի մյուս անվանումը՝ դելֆին:

ֆ1

 

Ֆիզիկան ֆուտբոլում

Հնարավո՞ր է արդյոք անկյունային հարվածով գոլ խփել: Հնարավոր է, եթե հաշվի առնենք ֆիզիկայի օրենքները: Այդ հարվածը ֆուտբոլում անվանում են ,,Չոր տերև,,: Որպեսզի այդ հարվածն իրացնենք՝ անհրաժեշտ է հարվածել ոչ թե գնդակի կենտրոնին, այլ՝ կողքին: Գնդակը պտտվում է , նրա հակառակ կողմում առաջանում է ցածր ճնշման դաշտ, որը նպաստում է գնդակի շարժման հետագծի փոփոխմանը:

ֆ2

Ֆիզիկան սուսերամարտում

Սուսերամարտի ժամանակ ֆիզիկան օգնում է ճշգրիտ որոշել ճիշտ հարվածի ուղղությունը: Երբ մարզիկը հարվածում է մրցակցին՝ էլեկտրական շղթան փակվում է, իսկ շղթային միացած են սուսերակրի մարզահագուստը և ազդանշանային լամպը:

ֆ3

 

Ֆիզիկան սկավառակի նետման ժամանակ

Որպեսզի այս մարզաձևում նետումը հաջող լինի` պետք է մարզիկը սկավառակին հաղորդի պտտական շարժում: Իսկ ինչի՞ համար:

Սկավառակը դա նույն հոլն է, միայն ի տարբերություն հոլի՝ նա պտտվում  է իր առանցքի շուրջը ոչ թե տեղում այլ պտտման ընթացքում: Ահա ,թե ինչու նրա վրա տարածվում են գիրոսկոպի կանոնները:

Այստեղից հետևում է, որ սկավառակը թռիչքի ընթացքում տարածության մեջ պահպանելով պտտման առանցքի ուղղությունը, կարող է հասնել մեծ հեռավորությունների:

ֆ4

Ֆիզիկան չմշկասահքի մեջ

Սառույցի վրա մենք սահում ենք չմուշկներով , առանց մտածելու, թե ինչի շնորհիվ են նրանք այդքան հրաշալի սահում: Սառույցը հարթ է, այդ պատճառով էլ չմուշկներն ուղղակի սահում են սառույցի վրայով, առանց որևէ դիմադրության: Դիտարկենք այս երևույթը մի քիչ ավելի մանրամասն:
Չմուշկի սայրի և սառույցի միջև սահքի ժամանակ առաջանում է ջրային թաղանթ: Այն բարակ է ծխախոտի թղթից, սակայն առանց դրա հնարավոր չէ սահել: Չմուշկները խրվում են սառույցի մեջ նաև ճնշման ուժի հաշվին: Չմշկորդի շարժման ընթացքում առաջանում են շփման ուժեր: Ընդ որում շփման մեխանիկական էներգիան վեր է ածվում սառույցի ներքին էներգիայի: Այդ պատճառով էլ սառույցի և չմուշկի շփման տեղում սառույցը հալվում է, առաջանում է ջրային թաղանթ, որը կարծես յուղում և հեշտացնում է սահքը:
Սուր ծայրով չմուշկն ուղղակի անհրաժեշտություն է, քանի որ առանց դրա հնարավոր չէ կատարել առանձնապես վտանգավոր շրջադարձերը:Չմշկավազորդը կատարում է շրջադարձերը՝ թեքվելով 45˚-ից ցածր անկյունների տակ: Այստեղ ևս գործում են մեխանիկայի օրենքները:

ֆ5

 

Մետաղներ

«Մետաղ» բառը ծագել է հունական մետալոն արմատից, որը նշանակում է «հանք»:

Պայմանականորեն, մետաղները ոչ մետաղներից բաժանող սահմանագիծը`բորը աստատին միացնող գիծն էպարբերական համակարգում: Մետաղները դասավորված են այդ գծից ձախ և ներքև, իսկ գծին մոտ տարրերը երկակի բնույթ ունեն:

Screenshot_11.png
Քիմիական տարրերի դասակարգումը մետաղների և ոչ մետաղների պայմանական է: Օրինակ, բերիլիում (Be), ալյումին (Al) և ցինկ (Zn) տարրերը մետաղներ են, բայց դրանց առաջացրած օքսիդներն ու հիդրօքսիդներն օժտված են և՛ թթվային, և՛ հիմնային հատկություններով:
Իսկ ծարիր (Sb) և գերմանիում (Ge) տարրերն իրենց հատկություններով ավելի մոտ են ոչ մետաղներին: Իսկ օրինակ, սիլիցիումը (Si), արսենը (As) և աստատը (At) ցուցաբերում են որոշ մետաղական հատկություններ:
Մետաղները քիմիական ռեակցիաներում միայն վերականգնիչներ են, ինչն էլ մետաղները և ոչ մետաղները տարբերակող առանձնահատկություն է:
Մետաղների ատոմների չափերը (շառավիղները) համեմատաբար մեծ են, ուստի դրանց արտաքին էներգիական մակարդակի էլեկտրոնները զգալիորեն հեռու են միջուկից ու վերջինիս հետ թույլ են կապված:
Մետաղների ճնշող մեծամասնությունը ատոմների արտաքին էներգիական մակարդակում ունի 13 էլեկտրոն:

Մետաղների ֆիզիկական հատկությունները

Մետաղային բյուրեղավանդակի հանգույցներում կանոնավոր տեղաբաշխված են մետաղի կատիոններ ու ատոմներ, որոնք միմյանց հետ կապված են այդ կատիոններին համապատասխան վալենտային էլեկտրոնների բազմակի վրածածկից առաջացած ընդհանուր էլեկտրոնային ամպով:
Մետաղի դրական իոնների և ընդհանուր էլեկտրոնային ամպի փոխազդեցությամբ պայմանավորված կապն էլ անվանում են մետաղական:
Атомная решетка_thumb.jpg
Բյուրեղավանդակի յուրահատուկ կառուցվածքը պայմանավորում է մետաղների կարևոր բոլոր ֆիզիկական հատկությունները՝ գույնը, կարծրությունը, հալման ջերմաստիճանը,  խտությունը, էլեկտրահաղորդականությունը և ջերմահաղորդականությունը, մետաղական փայլն ու անթափանցիկությունը, պլաստիկությունը:
Մետաղները տարբեր գույնի են: Արտադրության ոլորտում դրանք պայմանականորեն բաժանվում են սև և գունավոր մետաղների:
Սովորական պայմաններում բոլոր մետաղներին հատուկ է պինդ ագրեգատային վիճակը, սակայն դրանց կարծրություններն ու հալման ջերմաստիճանները տարբեր են:
Ըստ խտության՝ մետաղները լինում են թեթև (ρ<5 գ/սմ³) և ծանր (ρ>5 գ/սմ³):
Ամենածանր մետաղն օսմիումն է՝ Os (ρ=22,6 գ/սմ³), իսկ ամենաթեթևը՝ լիթիումը՝ Li (ρ=0,53 գ/սմ³):
Մետաղները ջերմության և էլեկտրականության լավ հաղորդիչներ են:

Մետաղներից լավագույն հաղորդիչներ են համարվում արծաթը՝ Ag, պղինձը՝ Cu, ոսկին՝ Au, իսկ ամենավատը` կապարը՝ Pb, մանգանը՝ Mn և սնդիկը՝ Hg:

Մետաղների քիմիական հատկությունները

Մետաղների մեծամասնության արտաքին էներգիական մակարդակում առկա է էլեկտրոնների փոքր քանակ, այդ պատճառով նրանք ռեակցիաների մեծ մասում հանդես են գալիս որպես վերականգնողներ։

Պարզ նյութերի հետ փոխազդեցությունը

Թթվածնի հետ փոխազդում են բոլոր մետաղները, բացի ոսկուց և պլատինից: Արծաթի հետ փոխազդեցությունը նկատվում է միայն բարձր ջերմաստիճանների դեպքում, սակայն արծաթի (II) օքսիդը գրեթե չի առաջանում, քանի որ այն ջերմապես անկայուն է։ Կախված մետաղի տեսակից՝ ելանյութը կարող է լինել օքսիդ, պերօքսիդ:

 լիթիումի օքսիդ
 նատրիումի պերօքսիդ
 կալիումի գերրօքսիդ

  • «Ընտանեկան դպրոցի հարցեր»

Ո՞ր 7 մետաղներն են հայտնի եղել մարդկությանը դեռ հին դարերից…

Երկաթ, ոսկի, արծաթ, ալյումին, պղինձ, ցինկ և կապար

Ո՞ր առանձնահատկություններն են բնորոշ բոլոր մետաղներին…

Մետաղական փայլ, լավ էլեկտրահաղորդականություն, հեշտ մեխանիկական մշակման հնարավորություն, բարձր խտություն, հալման բարձր ջերմաստիճան (բացառություններ են՝ սնդիկն ու ալկալիական մետաղները), բարձր ջերմահաղորդականություն, ռեակցիաներում հիմնականում հանդիսանում են վերականգնողներ

Ո՞ր մետաղն է ամենաշատը տարածված Երկրագնդում…

Այլումին
Ո՞ր մետաղներն են կոչվում «ազնիվ».ինչու՞…

Ազնիվ մետաղները թանկարժեք մետաղներն են: Նրանք քիմիապես կայուն, դժվարահալ, կռելի, արտաքին տեսքով գեղեցիկ մետաղներ։ Ազնիվ մետաղներ են ոսկին, արծաթը, պլատինը և պլատինային մետաղները: Օգտագործվում են տեխնիկայի տարբեր բնագավառներում ՝ սարքաշինություն, էլեկտրոնիկա, բժշկություն, գեղազարդիչ կիրառական արվեստում ՝ հատկապես ոսկերչության մեջ հաճախ՝ համաձուլվածքների ձևով), նաև՝ որպես արժութային մետաղ։
Ո՞ր մետաղն է ամենաշատը կիրառվում…

Ամենաշատ կիրառվում են՝ մետաղը ու պղինձը:

  • Անհատական֊հետազոտական աշխատանքների թեմաները.

Ի՞նչ դեր են կատարել մետաղները մարդկության զարգացման գործընթացում…

Մետաղները շատ մեծ դերակատարություն ունեն մարդկության զարգմացման գործընթացում: Նրանցով պատրաստել են գործիքներ և այդ գործիքների և մետաղների միջոցով կարողացել են պատրաստել բազմազան սարքավորումներ, մեքենաներ, զարդեր և այլն:
Ալկալիական մետաղներ

Ալկալիական մետաղներ են IA խմբի մետաղները` լիթիում` Li, նատրիում` Na, կալիում` K, ռուբիդիում` Rb, ցեզիում` Cs:
Այս խմբում է տեղադրված նաև ռադիոակտիվ տարր ֆրանսիումը` Fr , որի նուկլիդները ծայրահեղ անկայուն են: Շատ քիչ բան է հայտնի այս տարրի հատկությունների մասին և մեր կողմից այն չի դիտարկվելու:
Ցանկացած ալկալիական մետաղի արտաքին էլեկտրոնային շերտ պարունակում է մեկ էլեկտրոն, որը համեմատաբար թույլ է կապված ատոմի միջուկի հետ:
Ալկալիական մետաղների ատոմները միացություններ առաջացնելիս հեշտությամբ տալիս են այդ էլեկտրոնը այլ տարրերի ատոմներին` ցուցաբերելով +1 -ի հավասար օքսիդացման աստիճան:
Ալկալիական մետաղները բնության մեջ հանդիպում են միայն միացությունների ձևով:
Ֆիզիկական հատկությունները
Ալկալիական մետաղները դյուրահալ և թեթև մետաղներ են, որոնք սպիտակ արծաթավուն փափուկ նյութեր են:

Հողալկալիական մետաղներ
Հողալկալիական մետաղաները պարբերական համակարգի II խմբի գլխավոր ենթախմբի քիմիական տարրերն են՝ կալցիում , ստրոնցիում , բարիում  և ռադիում ։ Անվանումը կապված է այն բանի հետ, որ Հողալկալիական մետաղաների օքսիդները ջրին հաղորդում են ալկալիական ռեակցիա։ Հողալկալիական մետաղաների ատոմների արտաքին էլեկտրոնային թաղանթը պարունակում է  էլեկտրոն, որին նախորդում է և  էլեկտրոնների թաղանթը։ Միացություններում ունեն  օքսիդացման աստիճան։ Քիմիապես ակտիվ են, ակտիվությունը -ից  աճում է։

Дистанционная неделя 18-22.05.2020

1.Вам предложены сайты новостей. Выберите новости, которые произвели на вас позитивное влияние, крайне негативное влияние, новость, в которой вы почувствовали манипуляцию ( в чем она?)

https://news.rambler.ru/video/

https://ria.ru/

https://news.am/rus/

https://ru.armeniasputnik.am/world/

https://vz.ru/news/

  • Этот статья произвело на меня позитивное влияние. Паралимпиец нашёл себе силы но только в океане, и сумел избежать акул. Такие истории вдохновляют людей, чтобы они в тяжольих ситуациях нашли в себя силы и жили полноценной жизнью.

 

  • Этот статья произвело на меня негативное влияние. Потому что эпидемия COVID-19 влияет на всех негативно и влияет и то что не учёные, не врачи, и не политики точно не знают как и когда это всё закончиться. Люди во всех странах живут в страхе. Их пугает не только этот страшный вирус, но и без финансовые трудности.

 

  • В этом статье я почувствовал манипуляцию. Apple обвинили в массовой прослушке пользователей через голосовой помощник Siri. Автор заявления попросил европейских регуляторов принять меры в отношении компании.Заявление о нарушении прав потребителей составил Тома Ле Боньек (Thomas le Bonniec), ранее работавший с Apple по субподряду. Ле Боньек отметил, что несмотря на публичные извинения от американской корпорации, она продолжает записывать и анализировать разговоры пользователей, тем самым нарушая основные гражданские права населения. По его словам, соответствующее письмо было разослано во все офисы европейских регуляторов, занимающихся контролем сбора и хранения данных.

 

Век Дарвиновского музея

Дарвиновский музей создан в 1907 году.

Любое яркое явление культуры начинается с творческой  личности. И для Дарвиновского музея  такой личностью стал  его основатель и бессменный директор до 1964 года, доктор биологических наук, профессор Александр Федорович Котс. Если бы понадобилось в нескольких словах охарактеризовать  этого неординарного человека, то слова – ученый, музеолог и педагог — наиболее полно высветили бы грани дарования Александра Федоровича.

Александр Котс родился в городе Борисоглебске в 1880 году в семье немецкого эмигранта, доктора философии Геттингенского университета, одаренного ботаника, лингвиста и поэта-любителя Альфреда Карловича Котса и Евгении Александровны, урожденной Грасман.

Область научных интересов будущего биолога определилась довольно рано. В 1899 году, 19-летний гимназист Саша Котс отправился в свою первую самостоятельную экспедицию в Западную Сибирь. Впечатления от природы этого края были необыкновенно яркими, а изготовленные юным исследователем препараты птиц стали основой  естественно-научных коллекций Дарвиновского музея. Именно эти чучела птиц, представленные на ХIV выставке Всероссийского общества Акклиматизации, принесли Александру признание его таксидермического мастерства и Большую серебряную медаль.

Результаты  полевых исследований ученика 7 класса гимназии Александра Котса были удостоены публикации в сборнике трудов Общества испытателей природы. Его первая научная статья называлась «Заметки об орнитологической фауне Юго-Западной Сибири».

Успехи начинающего биолога и таксидермиста не были случайными. Решающую роль, несомненно, сыграло знакомство с Фёдором Карловичем Лоренцом (1842 — 1909) — известным зоологом-систематиком и владельцем лучшей таксидермической фирмы Москвы.  Чучела, изготовленные опытными мастерами этой фирмы, отличались высоким качеством, динамичными и естественными позами. Именно поэтому их так охотно покупали все крупные зоологические музеи Европы. Александр Котс не только учился у опытных препараторов фирмы Ф.К. Лоренца, но и использовал любой шанс для пополнения своей домашней коллекции. Конечно, тощий кошелек гимназиста был не в состоянии оплатить все о чем мечталось, но Лоренц давал юному энтузиасту право вносить плату в рассрочку. Многолетняя дружба этих людей оборвалась лишь со смертью Фёдора Карловича. Чтобы сохранить в целостности, спасти от “распыления” результаты сорокалетних коллекционных сборов по изменчивости окраски животных, Александр Федорович предложил наследникам Лоренца себя в качестве финансового директора фирмы. По его просьбе жалование ему платили чучелами,  и мастерская по-прежнему  предоставляла Котсу экспонаты по льготным ценам. Три томительных года, заполненных конторскими книгами, бланками заказов, капризами клиентов, обернулись в итоге сотнями прекрасных музейных экспонатов.

Но все это было позже. А тогда, на исходе XIX века, ни о каком музее не шло еще и речи. Просто была домашняя зоологическая коллекция красивых и редких экспонатов, не объединенных общей идеей.

В 1901 году Александр Котс поступил на естественное отделение физико-математического факультета Московского университета. Увлекательные лекции М.А.Мензбира, В.И.Вернадского, К.А.Тимирязева, А.П.Павлова заставили забыть о давнем увлечении. Теперь все средства, выручаемые от частных уроков по биологии, уходили на приобретение иностранной литературы по общей биологии. Труды Альфреда Уоллеса, Гуго Де Фриза, Августа Вейсмана, купленные Александром Котсом в те годы, бережно хранятся в библиотеке музея по сей день.

В 1905 году Котс едет за границу в Вилла-Франку на практику по гидробиологии. Кроме того его очень интересовало, как преподается курс дарвинизма в крупнейших университетах Европы. Личное знакомство со столпами эволюционного учения — Гуго де-Фризом, Августом Вейсманом, Эрнстом Геккелем оказалось очень полезным для студента-биолога; вместе с тем, он обратил внимание на то, что отсутствие демонстрационных материалов в аудиториях делает лекции сухими, формальными. Длинной чередой прошли перед глазами  молодого исследователя естественно-научные музеи Мюнхена, Берлина, Дрездена, Штутгарта, Бреславля, Лейпцига, Франкфурта, Иены, Бонна, Брюсселя, Парижа, Лондона…  Как же похожи оказались они на стеллажи огромной библиотеки, где каждая витрина — редчайший манускрипт, закрытый наглухо для неподготовленного посетителя. “Везде все те же монотонные ряды звериных или птичьих чучел, как будто самая искусная инсценировка жизни животных в состоянии раскрыть смысл изучения живой природы”, — писал Александр Котс. Даже в знаменитом Дарвиновском зале Британского музея его поразило “богатство фактов и скудость, недосказанность объединяющей идеи”.

Вот тут-то Александр и вспомнил о своей коллекции! Он загорелся идеей создать музей, пропагандирующий основы эволюционного учения. Но как?.. Не было ни средств, ни помещения для осуществления мечты. Ничего кроме упорства и энтузиазма.

Было ясно, что новый музей должен сплавить в единое целое два творческих начала — теоретические знания и их наглядное подтверждение. И фортуна улыбнулась искателю. В 1907 году Александр Котс был приглашен на московские Высшие женские курсы для ведения практических занятий по анатомии животных, а несколько позже молодому преподавателю доверили чтение лекций по дарвинизму.

Это событие стало поворотным пунктом в судьбе музея и его основателя. Из тесной квартиры коллекция перебралась в зоологическую лабораторию курсов и “…накануне лекций десятки препаратов извлекались из шкафов и располагались на столах в аудитории в порядке, предусмотренном ролью каждого объекта”. Молодая аудитория с вниманием и благодарностью встречала увлеченного лектора.

Определилось и новое направление комплектования музея. А.Ф.Котс писал, что коллекции “объединялись по отдельным главам эволюционного учения: географическая, возрастная и персональная изменчивость, приспособления, менделизм, ламаркизм, происхождение человека…”. Ответы на кипы писем с заказами в Германию, Англию, Францию не заставляли себя долго ждать. “Редкая неделя обходилась без посылок, редкий день не приносил конвертов с иностранной маркой и редкий час — без новых планов о дальнейших пополнениях музея”, — вспоминал впоследствии Александр Федорович. Частично новые экспонаты оплачивались зоологической лабораторией, которой руководил в те годы выдающийся биолог Николай Константинович Кольцов, но большая часть коллекции по-прежнему покупалась на средства основателя музея.

В 1911 году в жизни Александра Котса произошло очень важное событие: он женился на Надежде Николаевне Ладыгиной (1889-1963). Это она — прилежная третьекурсница Московских высщих женских курсов, староста биологического кружка, увлеченная в равной степени психиатрией и зоологией — станет потом известным ученым-зоопсихологом, автором многих научных трудов, доктором биологических наук. В ту пору будущая научная карьера только угадывалась. Со старинных фотографий спокойно и внимательно глядит на нас несравненной красоты девушка. Стройный стан, бархатно-карие глаза, длинные косы, уложенные русым венцом вокруг головы. Черты этого нежного облика, как зеркало, отражают прекрасную душу. Девушка с пророческим именем “Надежда” навсегда связала свою судьбу с Александром Федоровичем. Полвека, наполненных тяжелыми  испытаниями и радостными победами, связывали ее с музеем, честь основания которого Котс, бесспорно, разделял с ней.

Молодая чета с удвоенной энергией занялась музейной коллекцией. Именно про тот период истории музея А.Ф. Котс писал: ”На последние рубли недоедающих хозяев в адрес курсов прибывали посылки с райскими птицами и прочими чужеземными редкостями”. Удача для этих людей была не в материальном благополучии, не в сытости. На вершины счастья их поднимала страсть к созиданию, жизнь в творчестве.

Весной 1913 года Александр Федорович Котс вместе с Надеждой Николаевной вновь поехал за границу. На этот раз основной целью поездки было приобретение новых экспонатов в таксидермических фирмах Лондона, Берлина, Гамбурга и Галле, куда поступали собранные со всего света экзотические животные. Кроме множества естественно-научных экспонатов были куплены книги по биологии и пять подлинных писем Чарльза Дарвина.

В том же 1913 году были изданы научные труды Александра Котса: “Этюды по теории эволюции” и “Пути и цели эволюционного учения в отражении биологических музеев”. В последней работе впервые обосновывалась необходимость использования произведений искусства в естественно-научных музеях.

Даже в суровые годы революции и гражданской войны, полные смятения, террора, голода и холода, сотрудники музея не прерывали своей работы. В нетопленных музейных стенах создавались скульптуры, картины, чучела животных, велись научные исследования. В январе 1918 года Губернский комиссар (и профессор Высших женских курсов) Павел Карлович Штернберг выдал охранное удостоверение на “представляющие большую научную ценность” коллекции музея.

Время было тяжелое: Котсу приходилось совмещать сразу множество должностей. Он преподавал в МГУ, Военно-педагогической академии, Педагогическом институте, читал научно-популярные лекции в многочисленных клубах. Кроме того, в 1920-е годы А.Ф. Котс был назначен директором московского зоопарка. Здесь он возобновил прерванную в годы революции экскурсионную и научно-исследовательскую работу. Экспериментальные исследования проводились по зоопсихологии, генетике и межвидовой гибридизации. Столь непростое совмещение должностей ученого оказалось полезно и для музея. Результаты этих работ, зафиксированные в фотографиях, рисунках и чучелах, и сегодня являются неоценимым экспозиционным материалом.

Не только вопросы общей биологии волновали директора музея. Постоянной проблемой научного творчества Александра Федоровича была разработка экспозиционных и лекционных методов пропаганды эволюционного учения. К 1941 году, за 30 лет существования музея, Котс ознакомил с экспозицией около полумиллиона посетителей. Его блестящий лекторский талант никого не оставлял равнодушным. В архиве хранятся сотни благодарных писем и восторженных отзывов в адрес Александра Федоровича.

Несмотря на трудоемкую работу по комплектованию и учету коллекций, бесконечные хлопоты о строительстве нового музейного здания, Александр Федорович находил время для творчества. Он — автор более двухсот музееведческих работ. Однако большая часть творческого наследия Котса хранится в рукописях. Сегодня мы вновь обращаемся к ним. Начиная с 1993 года, вступительные статьи в сборниках Трудов Государственного Дарвиновского музея принадлежат перу его основателя. В 2013 году музей приступил  изданию Собрания сочинений А.Ф. Котса. Его работы не утратили своей актуальности и являются классикой музееведения – об этом свидетельствует неослабевающий интерес читателей.

Судьба музея и его основателя удивительны. Лучше всего об  истории создания первого  музея биологической эволюции написал сам Александр Федорович Котс: “Та самая настойчивость, которая когда-то заставляла меня мальчиком добровольно голодать, тратя данные на завтрак деньги на покупку мертвых птичек и зоологических картинок, — та же самая настойчивость и упорство двигали мною полвека, побуждая день за днем и год за годом собирать, накапливать десятки, сотни, тысячи научных экспонатов для музея…” Своим энтузиазмом директор заражал и сотрудников. Творчество объединяло всех. Коллекции росли, со временем экспозиционные залы музея стали напоминать переполненные фондохранилища. Однако ждать новых стен музею пришлось очень долго. Лишь в 1995 году сбылась заветная мечта основателя и многих поколений сотрудников: Дарвиновский музей обрел собственное здание и распахнул двери перед  своими гостями.

Александр Федорович прожил нелегкую, полную лишений и невзгод, но прекрасную жизнь. Ему посчастливилось видеть свое детище признанным и любимым, в музее всегда работал дружный коллектив, и направление творчества когда-то определил он сам. А.Ф. Котс завещал нам, своим потомкам, очень многое: свой музей, свои статьи, свой пример противостояния хаосу, свой мальчишеский пыл и опыт патриарха. Жизнь, к счастью, иногда дарит нам незаменимых людей.

Մաթեմատիկայի հեռավար ուսուցում

14.28

Screenshot_2

14.29

Screenshot_3

14.32

Screenshot_4

ա) A(a;14)

a=14:3,5=4

բ) B(-2; a)

a=-2×3.5=-7

գ) C(a; a+1)

3,5a=a+1

2,5a=1

a=0,4

դ) D(a+1; a)

3,5a+3,5=a

2,5a=-3,5

a=-1,4

 

 

14.37

y=5x-2 այո

y=-x/4+1 այո

y=11-7x այո

Screenshot_5

 

14.39

y=-1.5x+3

Screenshot_6

ա)

x=-2, 3, 4

y=-1.5x+3

y=6, -1.5, -3

բ) y=1,5 ; 3 ; -4,5

y=-1.5x + 3

x=-1, 0, 5

գ) (0,3) և (2,0)

 

14.40

Screenshot_7

Ատոմային էներգետիկա, թե՞ արևային էներգիա

103747346hi049784039-min.jpg 103747610mediaitem103747609-min.jpg

Աղբյուրն այստեղ

Վերջին տարիների ամենախոշոր էներգետիկ աղետները լուրջ հետևանքներ ունեցան մարդկության համար: 1986 թվականի ապրիլի 26-ին տեղի ունեցած մեծ աղետը Չերնոբիլում և 2011 թվականի մարտի 11-ին տեղի ունեցած աղետը «Ֆուկուսիմա 1» ատոմակայանում խլեցին մարդկային կյանքեր, թունավորեցին շրջակա միջավայրը՝ այդպիսով առաջացնելով բազմաթիվ առողջական խնդիրներ: Նման մեծամասշտաբ աղետների հետևանքներից վերջնականապես ազատվելու և շրջակա միջավայրը արտանետված թունավոր նյութերից մաքրելու համար կարող է պահանջվել 100-ավոր՝ ընդհուպ մինչև հազարավոր տարիներ: Համաձայն գիտնականների տված եզրակացության՝ 24.000 տարի է անհրաժեշտ, որպեսզի Չերնոբիլը կարողանա վերջնականապես մաքրվել աղետի հետևանքներից: Տարեցտարի արևային էներգիայի օգտագործումը ավելի մեծ տարածում է գտնում ողջ աշխարհում: Վերջին տարիների իրադարձությունները ստիպեցին մարդկությանը էլ ավելի շատ ուշադրություն դարձնել էներգիայի ստացման այլընտրանքային միջոցների գործարկմանը, և աստիճանաբար նկատվեց արևային էներգիայի հանդեպ պահանջարկի մեծ աճ։ Որքան էլ անհնարին թվա, ժամանակի ընթացքում մեծամասշտաբ անցումը այլընտրանքային էներգիային կարող է ստիպել պետություններին վերջնականապես դադարացնել ատոմակայանների գործածումը՝ այդպիսով ապահովելով սեփական ժողովրդի անվտանգությունը: Պատահական չէ, որ աղետից երկար տարիներ անց հենց Չերնոբիլ քաղաքի նախկին ատոմակայանի հարակից տարածքում կառուցվում է հսկայական արևային էներգակայան, որը հնավորություն է տալու շուրջ 2000 տնտեսվարող սուբյեկտ ապահովել էներգետիկայով: